Quy trình đúc một pho tượng đồng chân dung mất bao lâu?

Giai đoạn tạo mẫu đất: Nơi gửi gắm tâm hồn và ký ức

Thưa các bác, đúc một pho tượng đồng chân dung không phải là một công việc sản xuất hàng loạt, mà là quá trình em Phát và các bác cùng nhau tái hiện lại “cái thần”, cái khí chất của người đã khuất bằng đôi bàn tay cần cù của người nghệ nhân. Giai đoạn tạo mẫu đất sét chính là thời điểm quan trọng nhất, nơi những ký ức, những tình cảm thiêng liêng nhất của gia đình được cụ thể hóa thành hình hài. Tại Đồ Đồng Thành Phát, em Phát không bao giờ vội vàng trong công đoạn này, bởi em Phát hiểu rằng mỗi bức tượng không chỉ là đồng, mà là nơi neo giữ tâm hồn, là sợi dây kết nối giữa người ở lại và người đã đi xa. Giai đoạn này thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày, hoặc lâu hơn tùy thuộc vào sự tinh xảo và đòi hỏi về độ chân thực của các bác, thưa các bác.

Trong những ngày tháng ấy, nghệ nhân của em Phát làm việc như những người kể chuyện bằng đất sét. Dựa trên những tấm ảnh cũ – đôi khi chỉ là những bức ảnh đen trắng đã mờ nhòe theo thời gian – em Phát và các bác phải miệt mài nghiên cứu từng nếp nhăn nơi khóe mắt, từng góc cạnh trên gương mặt, đến cả nét cười đôn hậu vốn đã in sâu trong tâm khảm của con cháu. Mỗi buổi làm việc đều là một buổi đối thoại thầm lặng giữa nghệ nhân, em Phát và các bác. Em Phát nắn nót từng chút một, đắp thêm rồi lại gọt bỏ, chỉ để mong sao đôi mắt của bức tượng có được cái nhìn ấm áp, để gương mặt ấy toát lên được sự uy nghiêm mà gần gũi như ngày nào. Đối với em Phát, đây không phải là công việc, mà là một sự tĩnh tâm, một sự tôn trọng tuyệt đối dành cho bậc tiền nhân mà các bác luôn kính trọng, thưa các bác.

Em Phát đặc biệt trân trọng những lần các bác ghé thăm xưởng để cùng em Phát và nghệ nhân chiêm ngưỡng mẫu đất. Có những bác, khi nhìn thấy gương mặt người thân hiện lên sống động trên khối đất sét, đã không khỏi xúc động nghẹn ngào. Những giây phút ấy, mọi kỹ thuật hay thời gian hoàn thiện đều trở nên thứ yếu, chỉ còn lại sự thấu hiểu và tình cảm gia đình bao trùm lên cả không gian xưởng đúc của em Phát. Nếu các bác thấy chưa thực sự ưng ý ở ánh mắt, hay nét cười chưa đủ độ tươi, em Phát và nghệ nhân sẵn sàng gạt bỏ tất cả để làm lại từ đầu. Sự kiên nhẫn ấy chính là lời cam kết của em Phát, vì em Phát biết rằng, một pho tượng chân dung chỉ thực sự hoàn thiện khi nó được các bác đón nhận với trọn vẹn sự mãn nguyện và lòng thành kính.

Sau khi mẫu đất đã hoàn hảo đến từng chi tiết nhỏ, em Phát mới tiến hành tạo khuôn thạch cao hoặc khuôn âm bản. Đây là lúc công đoạn đòi hỏi sự cẩn trọng gấp bội để đảm bảo mọi nỗ lực nặn đắp giữa em Phát và các bác không bị sai lệch dù chỉ một milimet. Nhìn những bức tượng chân dung sau khi được đúc đồng xong, với lớp đồng bền bỉ và thần thái chân thực như đang hiện hữu, em Phát hiểu rằng mọi sự tỉ mỉ trong giai đoạn tạo mẫu đất đều là xứng đáng. Đó chính là nền tảng, là linh hồn để pho tượng có thể tồn tại vĩnh cửu, chứng kiến bao thế hệ con cháu của các bác trưởng thành và lưu truyền đạo hiếu cho muôn đời sau, thưa các bác.

Giai đoạn làm khuôn và đúc đồng: Khi lửa đỏ kết tinh thành dáng hình

Thưa các bác, sau khi mẫu đất sét đã được các bác gật đầu duyệt mẫu, em Phát và các bác cùng bước vào giai đoạn quyết định nhất: làm khuôn và rót đồng. Đây không chỉ là kỹ thuật, mà là sự chuyển giao từ cái “mềm” của đất sang cái “cứng” vĩnh cửu của kim loại. Để hoàn thiện một pho tượng, giai đoạn này thường kéo dài từ 10 đến 15 ngày, bởi em Phát biết rằng sự vội vàng là kẻ thù của sự tinh xảo. Em Phát tiến hành tạo khuôn thạch cao, rồi từ đó ra khuôn âm bản bằng các vật liệu chịu nhiệt đặc biệt. Mỗi lớp khuôn đều được em Phát nâng niu, vì em Phát hiểu rằng chỉ cần một sai lệch nhỏ, thần thái mà em Phát và các bác đã chắt chiu từ giai đoạn tạo mẫu sẽ không còn vẹn nguyên. Đó là cả một quãng thời gian dài mà em Phát và các bác cùng hồi hộp, chờ đợi những đường nét tinh hoa được chuyển hóa một cách hoàn hảo nhất, thưa các bác.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, đó là lúc em Phát thực hiện nghi thức nấu đồng. Dưới nhiệt độ lên đến hàng nghìn độ C, những thỏi đồng đỏ thanh khiết tan chảy thành dòng đỏ rực rỡ, mang trong mình sức nóng của ngọn lửa và lòng thành kính của cả gia đình. Những lúc nhìn dòng đồng nóng chảy được rót vào khuôn, lòng em Phát không khỏi bồi hồi. Đó là giây phút linh thiêng, khi linh hồn của bức tượng được “đúc” thành hình hài. Em Phát luôn muốn các bác – những người con, người cháu đang làm tròn chữ hiếu – được tận mắt chứng kiến khoảnh khắc này, để các bác cảm nhận được sự nghiêm cẩn, sự trân trọng mà em Phát dành cho pho tượng của gia đình mình, thưa các bác.

Sau khi đồng nguội, em Phát tiến hành dỡ khuôn. Đây có lẽ là lúc mà em Phát và các bác trải qua nhiều cung bậc cảm xúc nhất. Pho tượng chân dung lộ diện lần đầu, lớp đồng đỏ óng ánh như ôm lấy từng nét chạm khắc mà em Phát đã tỉ mỉ thực hiện. Nhưng đây chưa phải là tất cả, bởi sau khi dỡ khuôn là công đoạn làm nguội, sửa nguội và đánh bóng. Em Phát miệt mài tỉa tót từng chi tiết dư thừa, mài giũa để bề mặt tượng đạt đến độ mịn màng, sắc nét, đảm bảo sao cho từ ánh mắt đến nếp nhăn trên gương mặt người quá cố đều toát lên vẻ sống động như thật. Em Phát không cho phép mình dừng lại cho đến khi từng góc cạnh nhỏ nhất cũng đạt đến sự hoàn hảo, bởi em Phát hiểu rằng, mỗi pho tượng là một di sản tâm linh mà các bác sẽ lưu truyền cho con cháu muôn đời sau, thưa các bác.

Có những đêm, em Phát ngồi lại với pho tượng, nhìn ngắm từng đường nét dưới ánh đèn, trong lòng thấy thật nhẹ nhõm khi thấy thần thái của người thân trong các bác được tái hiện trọn vẹn. Đó không còn là đồng nữa, mà là ký ức, là niềm tin, là sợi dây kết nối vô hình nhưng bền chặt. Sự kỳ công của giai đoạn này, từ việc chịu đựng cái nóng của lò đúc, sự tỉ mỉ của đôi tay khi sửa nguội, cho đến sự kiên nhẫn khi đánh bóng, tất cả đều là để đảm bảo rằng pho tượng khi đến tay các bác sẽ là một tác phẩm vĩnh cửu. Em Phát và các bác đã cùng nhau đi qua một hành trình dài, vượt qua những thử thách của kỹ thuật và thời gian, để cuối cùng nhận về một thành quả xứng đáng với chữ “Hiếu” mà các bác luôn trân trọng. Đó chính là ý nghĩa cao đẹp nhất mà em Phát luôn hướng tới trong nghề đúc đồng truyền thống này, thưa các bác.

Công đoạn hoàn thiện và ý nghĩa vĩnh cửu của pho tượng đồng

Thưa các bác, sau khi pho tượng đã được sửa nguội và đánh bóng đạt chuẩn, công đoạn cuối cùng chính là làm màu và bảo vệ bề mặt tượng. Đây là lúc em Phát áp dụng những bí quyết gia truyền từ làng nghề để tạo cho pho tượng một màu sắc trầm mặc, uy nghiêm nhưng vẫn ánh lên nét sang trọng của đồng đỏ nguyên chất. Em Phát thường sử dụng các loại nước màu thảo mộc tự nhiên, hun qua lửa để màu thấm sâu vào từng thớ đồng, giúp bức tượng không bị oxy hóa hay bay màu theo thời gian. Sau cùng, một lớp bảo vệ chuyên dụng được phủ lên bề mặt, không chỉ để tăng thêm độ bền mà còn tạo nên chiều sâu cho các khối tượng, làm cho gương mặt của bậc tiền nhân trở nên có hồn, có chiều sâu hơn bao giờ hết, thưa các bác.

Em Phát vẫn thường nói với các bác, đúc tượng đồng chân dung không phải là việc đếm ngày trên tờ lịch, mà là việc đếm nhịp đập của lòng hiếu thảo. Nếu tính tổng thời gian, từ lúc em Phát nhận ý tưởng, cùng các bác chỉnh sửa mẫu đất, cho đến khi hoàn thiện công đoạn hun màu, thì một pho tượng thường mất khoảng từ 20 đến 30 ngày. Khoảng thời gian này tuy dài, nhưng là cần thiết để em Phát và các bác đảm bảo rằng, khi bức tượng được an vị trên bàn thờ gia tiên, nó sẽ không chỉ là vật phẩm trang trí, mà là hiện thân của đạo hiếu, là cầu nối tâm linh thiêng liêng giúp các bác cảm thấy ông bà tổ tiên luôn hiện diện, dõi theo và phù hộ cho con cháu.

Đối với em Phát, mỗi một pho tượng chân dung hoàn thành là một lần em Phát thấy mình được trưởng thành hơn trong nghề. Nhìn các bác nâng niu pho tượng, nhìn sự xúc động hiện lên trong ánh mắt các bác khi thấy người thân như đang “trở về”, em Phát hiểu rằng bao nhiêu tâm sức, bao nhiêu thời gian chờ đợi đều xứng đáng. Đồ Đồng Thành Phát không chỉ bán một pho tượng, mà em Phát gửi gắm sự bền vững của tình thân, sự vĩnh cửu của ký ức vào trong từng thớ đồng. Mong rằng qua hành trình chế tác này, em Phát và các bác không chỉ là người làm và người mua, mà đã trở thành những người cùng chung lòng trân trọng và giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp nhất của gia đình Việt, thưa các bác.

Kết nối tâm linh – Đúc Đồng Thành Phát đồng hành cùng gia đình Việt