Có nên dùng nước rửa bát để làm sạch đồ đồng không?

Câu trả lời từ nghệ nhân: Có thể dùng, nhưng phải đúng loại và đúng cách

Nước rửa bát bản chất là một chất tẩy rửa trung tính hoặc kiềm nhẹ, có công dụng chính là đánh tan dầu mỡ và mảng bám hữu cơ. Vì vậy, các bác **HOÀN TOÀN CÓ THỂ DÙNG** nước rửa bát để vệ sinh đồ đồng, nhưng chỉ trong những trường hợp cụ thể và phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc kỹ thuật để không làm ảnh hưởng đến màu sắc nguyên bản của sản phẩm.

Phương pháp này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi bộ đồ thờ của gia đình các bác bị bám dính các vết bẩn vật lý như: bụi bặm lâu ngày, vết dầu mỡ, vết thức ăn bám dính hoặc lớp sáp nến đã được làm chảy mỏng.

Những sai lầm chết người cần tránh khi rửa đồ đồng bằng nước rửa bát

Dù là chất tẩy rửa quen thuộc, nhưng nếu các bác chủ quan áp dụng sai cách dưới đây thì chiếc đỉnh đồng sẽ rất dễ bị xuống cấp, hoen ố:

• Sử dụng nước rửa bát có tính axit mạnh: Các loại nước rửa bát đậm đặc có chiết xuất từ chanh hóa học liều lượng cao hoặc chứa chất tẩy công nghiệp mạnh sẽ ăn mòn bề mặt phôi. Nó có thể làm bay mất lớp màng bảo vệ bóng bên ngoài, khiến đồng bị xỉn tối đi rất nhanh sau khi khô.
• Dùng miếng cước sắt hoặc giẻ nhám để chà: Nhiều bác thấy bọt nước rửa bát lên liền lấy miếng cước xanh, cước sắt cọ xoong nồi để chà mạnh vào các kẽ rồng uốn lượn hay chữ Phúc – Lộc – Thọ. Việc này sẽ tạo ra hàng ngàn vết xước dăm, làm hỏng hoàn toàn độ mướt mịn của bề mặt đồng.
• Tuyệt đối không dùng cho đồng khảm và đồng giả cổ: Thưa các bác, với dòng đồng đỏ khảm tam khí, ngũ sắc hoặc đồng đốt màu giả cổ, bề mặt màu là do nghệ nhân tạo hóa học rất tỉ mỉ. Việc dùng nước rửa bát lau chùi có thể làm loang lổ, bay màu nước ram quý giá này. Dòng đồng này các bác chỉ nên lau bằng khăn ẩm ẩm mà thôi.

Quy trình vệ sinh đồ đồng bằng nước rửa bát chuẩn kỹ thuật xưởng

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khí cụ thờ cúng, các bác hãy thực hiện việc lau rửa theo đúng 4 bước chuẩn chỉ của làng nghề chúng em:

Bước 1: Pha loãng dung dịch. Các bác chuẩn bị một chậu nước ấm, nhỏ vài giọt nước rửa bát loại dịu nhẹ (ưu tiên các loại có chiết xuất hữu cơ tự nhiên) rồi khuấy đều cho lên bọt mịn. Tuyệt đối không đổ trực tiếp nước rửa bát đậm đặc lên đồ đồng.

Bước 2: Lau rửa nhẹ nhàng. Dùng một miếng vải xô mềm hoặc bông mút thấm nước xà phòng loãng đã pha, nhẹ nhàng lau chùi toàn bộ bề mặt ngoài của đỉnh đồng, hạc thờ. Với các chi tiết đúc nổi uốn lượn, các bác có thể dùng bàn chải đánh răng lông cực mềm để quét nhẹ nhàng nhằm lấy đi bụi bẩn trong kẽ sâu.

Bước 3: Xả sạch với nước. Dùng nước sạch xả lại thật kỹ nhiều lần để đảm bảo toàn bộ bọt và hóa chất của nước rửa bát không còn đọng lại trên phôi đồng.

Bước 4: Lau khô tuyệt đối. Đây là bước then chốt nhất, thưa các bác. Các bác phải dùng khăn cotton khô, thô và sạch để thấm hút toàn bộ nước đọng. Tiếp đó, có thể dùng máy sấy tóc thổi khô từ trong ra ngoài, đặc biệt là phần tai mây và chân đế. Đồng đọng nước sẽ bị oxit hóa tạo thành các vết rỉ xanh loang lổ rất mất thẩm mỹ.