Dự án đúc chuông đồng năm 2014 đánh dấu tên tuổi Đồ Đồng Thành Phát

Mỗi lần nổi lửa đúc chuông đồng đều mang trong mình một dấu ấn thời gian, nhưng có những dự án qua đi để lại trong lòng người thợ thủ công những ký ức sâu đậm không thể nào quên. Trở về những năm tháng của năm 2014, khi xưởng nghề của cha ông để lại bắt đầu mang tên đúc đồng Thành Phát, khi đó xưởng còn nằm ẩn mình bên những triền đê làng nghề truyền thống Lộng Thượng, có một mẻ đúc đại hồng chung lịch sử đã thử thách đến tận cùng lòng kiên nhẫn, mồ hôi và cả bản lĩnh của những người giữ lửa. Hãy cùng Thành Phát ngược dòng thời gian trở lại năm 2014 để lắng nghe những câu chuyện nghề chưa từng kể, nơi tình người, sự tận tụy và tiếng đồng ngân vang hòa quyện vào nhau giữa một thời kỳ đầy ắp những đổi thay.

Ký ức mùa đông năm 2014 và cơ duyên với đại hồng chung 1 tấn

Những ngày cuối năm 2014, gió bấc từ phương Bắc tràn về thổi lạnh buốt qua từng mái ngói rêu phong của làng nghề đúc đồng Lộng Thượng, mang theo cái rét cắt da cắt thịt nhưng không thể làm nguội đi ngọn lửa hồng đang ngày đêm bập bùng trong các lò luyện. Đó là thời điểm xưởng đúc đồng Thành Phát tiếp nhận một đơn hàng đặc biệt từ một ngôi cổ tự lâu đời đang trong quá trình trùng tu lại không gian tâm linh. Các thầy trụ trì khi ấy đặt trọn niềm tin vào tay nghề của những người thợ miền Bắc với mong muốn thỉnh về một đại hồng chung thật bề thế, âm thanh trầm hùng để thức tỉnh chúng sinh. Nhìn khối lượng nguyên liệu dự kiến lên tới hàng tạ đồng nguyên chất cùng yêu cầu khắt khe về tỷ lệ hợp kim, ai nấy trong xưởng đều hiểu rằng đây không chỉ là một công việc mưu sinh đơn thuần mà còn là một sứ mệnh thiêng liêng gắn liền với uy tín nhiều đời của làng nghề.

Thời điểm ấy, cơ sở vật chất và công nghệ hỗ trợ chưa được hiện đại như bây giờ, mọi công đoạn từ khâu nhóm lò, quạt gió cho đến việc phỏng đoán nhiệt độ đều dựa hoàn toàn vào kinh nghiệm xương máu và đôi mắt tinh anh của những thợ cả bậc thầy. Những đêm thức trắng bên ánh lửa hồng rực rỡ, hít thở bầu không khí ngập tràn hơi than và mùi đồng nung chảy đã trở thành hình ảnh quen thuộc khắc sâu vào tâm trí những người thợ trẻ lúc bấy giờ. Bác Trưởng tràng – người thợ cả có thâm niên hơn bốn mươi năm gắn bó với từng tấc đồng, thớ đất – thường xuyên nhắc nhở anh em trong xưởng rằng nghề đúc chuông giống như việc thổi hồn vào một sinh mệnh; chỉ cần một thoáng lơ đễnh hay một chút sai sót nhỏ trong tỷ lệ pha chế, cả mẻ đồng có thể đổ sông đổ biển và phụ lòng mong mỏi của nhà chùa. Chính áp lực vô hình ấy đã siết chặt tình đoàn kết của tập thể thợ thuyền, biến xưởng đúc nhỏ thành một mái nhà chung ấm cúng giữa mùa đông lạnh giá.

Có những đêm nhiệt độ ngoài trời hạ xuống mức rét đậm, sương mù dày đặc phủ kín triền đê, nhưng bên trong xưởng đúc thì nhiệt độ lúc nào cũng duy trì ở mức hầm hập như lò sưởi khổng lồ. Những chiếc áo đẫm mồ hôi dán chặt vào lưng, đôi bàn tay chai sần vì búa đục bỗng trở nên linh hoạt đến kỳ lạ khi nâng niu từng thỏi đồng catut quý hiếm được chắt chiu từ khắp nơi. Những câu chuyện nghề nghiệp được truyền tai nhau qua từng hơi ấm của chén trà chát đượm, những lời động viên mộc mạc chân tình đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn để mọi người vượt qua những giờ phút căng thẳng nhất. Dự án năm 2014 ấy từ lâu đã vượt ra khỏi ranh giới của một hợp đồng kinh tế thông thường, trở thành một cột mốc vàng son đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của thương hiệu đúc đồng Thành Phát trong hành trình gìn giữ tinh hoa truyền thống cha ông.

Nhìn lại chặng đường đã qua qua lăng kính của thời gian, ký ức về mùa đông năm 2014 vẫn luôn nguyên vẹn với tất cả sự bồi hồi, xúc động và niềm tự hào không thể diễn tả bằng lời của những người trực tiếp cầm búa, nắm chìa khóa lò. Đó là nơi mồ hôi và nước mắt hòa quyện cùng dòng đồng lỏng rực hồng để tạo nên những giá trị trường tồn cùng năm tháng, khẳng định bản lĩnh kiên cường của những người thợ thủ công chưa từng khuất phục trước bất kỳ khó khăn thử thách nào. Những câu chuyện chưa kể về mẻ đúc năm ấy mãi mãi là di sản tinh thần vô giá, truyền ngọn lửa đam mê và sự tận tụy cho các thế hệ thợ trẻ hôm nay tiếp bước trên con đường phụng sự văn hóa tâm linh dân tộc, để mỗi khi tiếng chuông cất lên lại gợi nhắc về một thời gian khó mà hào hùng vô giá.

Những đêm thức trắng nhóm lò và mồ hôi đẫm vai áo người thợ cả

Công đoạn nấu luyện dung dịch đồng trong dự án năm 2014 có lẽ là thử thách cam go nhất đối với toàn bộ đội ngũ thợ lành nghề tại xưởng đúc đồng Thành Phát. Để nấu chảy hoàn toàn một khối lượng đồng lớn cùng các phụ gia thiếc theo đúng tỷ lệ gia truyền, những người thợ phải liên tục túc trực bên lò luyện suốt nhiều ngày đêm không ngơi nghỉ. Tiếng quạt gió rền vang hòa cùng tiếng phập phồng của nhịp thở gấp gáp trong không gian mờ ảo khói than đã tạo nên một bản Rhapsody mộc mạc nhưng đầy hào hùng của người lao động chân chính. Dưới cái nóng hầm hập phả ra từ miệng lò đỏ rực, bóng dáng cặm cụi của những người thợ cả với tấm lưng đẫm mồ hôi in hằn trên vách tường loang lổ đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề sâu sắc.

Công việc canh nhiệt độ đòi hỏi một sự tập trung cao độ đến nghẹt thở bởi chỉ cần lửa già một chút hoặc thiếu hụt vài độ C, cấu trúc hợp kim bên trong sẽ bị biến tính, dẫn đến hiện tượng rỗ khí hoặc không đạt độ quánh cần thiết khi rót khuôn. Cụ Trưởng tràng khi ấy, dù tuổi đã cao nhưng vẫn kiên trì bám trụ bên cạnh miệng lò, đôi mắt tinh anh không hề chớp lấy một giây để quan sát màu sắc của ánh lửa hắt lên từ dung dịch đồng lỏng. Bằng kinh nghiệm tích lũy qua hàng chục năm tháng bôn ba khắp các làng nghề, cụ chỉ cần nhìn sắc hồng rực của dòng kim loại là có thể đọc chính xác thời điểm vàng để tiến hành công đoạn vớt xỉ và chuẩn bị cho khoảnh khắc rót khuôn định mệnh. Sự điềm tĩnh, vững vàng của người thợ cả chính là chỗ dựa tinh thần vô giá giúp anh em thợ trẻ vượt qua cảm giác lo âu, hồi hộp trong những giờ phút quyết định của mẻ đúc lớn.

Có những sự cố bất ngờ xảy ra giữa đêm khuya khi nguồn nhiên liệu than có chút ẩm do sương muối, đe dọa làm giảm nhiệt độ của nồi nấu và khiến cả tập thể đứng ngồi không yên. Ngay lập tức, những cánh tay lực lưỡng chuyền tay nhau từng bao than khô, tăng cường nhịp quạt gió và điều chỉnh luồng khí với một sự phối hợp nhịp nhàng, ăn ý đến từng nhịp thở như một cỗ máy được lập trình sẵn. Khoảnh khắc ngọn lửa bùng lên mạnh mẽ trở lại, sắc đỏ rực rỡ chiếu rọi vào những khuôn mặt hốc hác vì thiếu ngủ nhưng bừng sáng niềm vui chiến thắng chính là khoảnh khắc đẹp nhất mà không có bức tranh nào tả hết. Những giọt mồ hôi mặn mòi rơi xuống nền đất xưởng đúc hóa thành minh chứng sống động cho sự đánh đổi bằng tâm huyết, trí tuệ và sức lao động bền bỉ của những người giữ hồn cho tiếng chuông Việt.

Những đêm thức trắng ấy đã tôi luyện nên bản lĩnh thép và sự thấu hiểu tuyệt đối giữa những con người cùng chung chí hướng dưới mái nhà chung đúc đồng Thành Phát. Họ không chỉ làm việc bằng cơ bắp hay kỹ năng kỹ thuật thuần túy, mà còn đem cả tâm hồn, tín ngưỡng và sự kính cẩn đối với thần linh, tổ nghề vào từng thao tác nhỏ nhất bên miệng lò luyện. Sự tận tụy thầm lặng ấy đã kết tinh trọn vẹn vào chất lượng của mẻ đồng năm 2014, tạo nên một bệ phóng vững chắc để những quả chuông khi ra lò không chỉ hoàn hảo về mặt hình khối mà còn mang trong mình linh hồn sống động, vang vọng suốt thời gian.

Khoảnh khắc rót dòng đồng lỏng nghẹt thở và phép màu từ đất mẹ

Thời khắc mong đợi nhất trong suốt dự án đúc chuông năm 2014 cuối cùng cũng điểm khi bầu trời ngoài kia vừa hé rạng ánh bình minh mờ ảo của một ngày đông giá rét. Cả xưởng đúc đồng Thành Phát chìm trong sự im lặng tĩnh mịch đến nghẹt thở, không một ai dám lớn tiếng nói cười, tất cả đều hướng ánh mắt tập trung cao độ về phía chiếc nồi nấu kim loại đang tỏa ra hơi nóng bừng bừng. Các nghệ nhân cao niên tiến hành nghi thức thắp nén hương trầm cuối cùng dâng lên tổ nghề, cầu mong cho dòng dung dịch đồng rực hồng khi trút xuống sẽ lấp đầy từng ngóc ngách của bộ khuôn đất sét một cách hoàn hảo nhất. Từng nhịp đập trái tim như hòa chung vào nhịp đập của tiếng còi hiệu lệnh chuẩn bị nâng cần trục rót dòng kim loại lỏng nặng hàng trăm kilogram xuống lòng đất.

Khi chiếc cần trục từ từ cẩu nồi nấu nghiêng xuống, một dòng dung dịch đồng đỏ rực, sáng chói như một dải lụa lửa uốn lượn tuôn trào vào phễu rót của bộ khuôn đất sét nằm sâu dưới hố cát lớn. Tiếng xèo xèo vang lên đanh thép hòa cùng ánh sáng vàng cam hắt rọi lên những khuôn mặt trét đầy nhọ nồi và mồ hôi của các thợ cả tạo nên một khung cảnh vô cùng hùng vĩ và kỳ diệu. Mọi ánh mắt đều dán chặt vào dòng chảy rực lửa ấy, cầu nguyện cho quá trình di chuyển diễn ra suôn sẻ, không gặp bất kỳ hiện tượng bắn tóe hay tắc nghẽn nào do bọt khí sinh ra. Khoảnh khắc ấy dài như vô tận, bởi bất kỳ sai sót nào ở thời điểm này cũng đồng nghĩa với việc công sức của cả tháng trời chuẩn bị sẽ tan biến theo mây khói trong tích tắc.

Khi dòng đồng lỏng cuối cùng đã nằm gọn gàng trong lòng khuôn, tiếng thở phào nhẹ nhõm đồng loạt vang lên từ lồng ngực của tất cả những người thợ có mặt trong xưởng đúc lúc bấy giờ. Những cái bắt tay siết chặt, những nụ cười rạng rỡ nở muộn màng trên những khuôn mặt lem luốc nhọ than đã xua tan hoàn toàn cái lạnh giá buốt của mùa đông năm 2014. Phép màu không đến từ sự ngẫu nhiên hay may mắn đơn thuần, mà đó chính là thành quả ngọt ngào của sự tính toán tỷ lệ vô cùng chính xác, kỹ thuật làm khuôn điêu luyện và trên hết là tâm huyết vô bờ bến của những người giữ lửa truyền thống. Cảm giác chứng kiến khối kim loại thô sơ hóa thành một thể thống nhất nằm yên trong lòng đất chờ ngày dỡ khuôn chính là phần thưởng tinh thần cao quý nhất dành cho tập thể nghệ nhân làng nghề.

Khoảnh khắc rót dòng đồng lịch sử ấy mãi mãi khắc sâu vào ký ức của những người thợ đúc đồng Thành Phát như một minh chứng rực rỡ nhất cho sức sống bền bỉ của nghệ thuật thủ công truyền thống Việt Nam. Nó nhắc nhở thế hệ mai sau rằng để làm ra những pháp khí linh thiêng dâng cúng cho đời, người nghệ nhân phải đặt trọn cả trái tim, mồ hôi và lòng thành kính vào từng giọt kim loại lỏng. Sự thành công vang dội của mẻ đúc năm 2014 không chỉ khẳng định năng lực chế tác đỉnh cao của xưởng mà còn thắp lên ngọn lửa tin yêu mạnh mẽ cho hành trình phát triển bền vững suốt nhiều năm qua của thương hiệu.

Tiếng chuông đầu tiên ngân vang và niềm xúc động nghẹn ngào

Sau nhiều ngày đêm hồi hộp chờ đợi cho khối hợp kim nguội hẳn và trải qua công đoạn dỡ khuôn, mài giũa, chạm trổ hoa văn tỉ mỉ, khoảnh khắc định mệnh cuối cùng cũng đã đến vào một buổi chiều cuối năm 2014. Quả đại hồng chung uy nghi với những đường nét phù điêu rồng phượng sắc sảo và hệ thống kinh văn chữ Hán trang nghiêm được treo ngay ngắn trên giá gỗ chắc chắn giữa không gian thanh tịnh của xưởng đúc. Toàn bộ thợ thuyền, các nghệ nhân cao niên cùng đại diện nhà chùa đứng quây quần xung quanh, ai nấy đều nín thở chờ đợi âm thanh đầu tiên cất lên từ khối đồng nặng ký. Cụ Trưởng tràng bước lên phía trước, tay cầm chiếc vồ gỗ bọc da nai quen thuộc, nhắm mắt tịnh tâm vài giây để dồn hết sinh khí và sự thành kính vào nhịp đánh mở màn.

Khi chiếc vồ gỗ chạm nhẹ vào điểm vàng trên thân chuông, một âm thanh trầm hùng, sâu lắng và vang vọng bất ngờ bùng nổ, xuyên thủng màn sương chiều và lan tỏa khắp không gian triền đê làng nghề Lộng Thượng. Tiếng chuông vang lên không một chút đục ngầu hay tạp âm, mà là sự hòa quyện hoàn hảo giữa độ vang xa của đồng đỏ nguyên chất và tiếng ngân thanh tao kéo dài như vô tận về phía chân trời. Cảm giác âm thanh ấy chạm đến lồng ngực, làm rung động từng sợi tóc và đánh thức mọi giác quan khiến cho những người thợ lâu năm nhất cũng phải rưng rưng xúc động, nghẹn ngào không nói nên lời. Những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên gò má sạm nắng của những người đã đổ bao nhiêu mồ hôi, thức trắng bao nhiêu đêm bên lò lửa đỏ rực suốt thời gian qua.

Tiếng chuông ngân vang lần thứ hai, thứ ba rồi lan xa mãi mang theo năng lượng bình an, xua tan mọi mệt mỏi, nhọc nhằn và khẳng định sự thành công mỹ mãn vượt ngoài mong đợi của dự án đúc chuông năm 2014. Các thầy trụ trì có mặt khi ấy chắp tay niệm Phật, mỉm cười mãn nguyện và dành những lời tán thán chân thành nhất cho đôi bàn tay tài hoa cùng cái tâm sáng của tập thể nghệ nhân đúc đồng Thành Phát. Âm thanh ấy không chỉ đơn thuần là sự cộng hưởng vật lý của hợp kim chuẩn xác, mà chính là tiếng lòng, là sự giao cảm thiêng liêng giữa con người với đất trời, giữa tâm huyết người thợ và chốn cửa Phật trang nghiêm. Khoảnh khắc ấy đã khép lại một cách trọn vẹn và hào hùng cho hành trình chế tác đầy gian nan nhưng vô cùng vinh quang của năm 2014.

Nhìn lại câu chuyện nghề chưa từng kể về dự án đúc đại hồng chung năm ấy, chúng ta càng thêm trân quý những giá trị văn hóa truyền thống được truyền đời qua bao thế hệ nghệ nhân mộc mạc tại làng nghề Lộng Thượng. Tiếng chuông năm xưa nay vẫn còn vang vọng đâu đây trong ký ức, tiếp tục truyền lửa đam mê và sự tận tụy cho những người thợ ngày đêm miêu tả cái đẹp trên từng thớ đồng thô mộc. Xưởng đúc đồng Thành Phát xin gửi gắm niềm tự hào ấy vào từng sản phẩm hiện tại, luôn đồng hành cùng các công trình tâm linh trên mọi miền Tổ quốc với lời hứa giữ trọn chữ tâm và uy tín vững bền theo năm tháng.